Özofagus (=yemek borusu) kastan oluşan uzun bir tüp olup, gıdaların ağızdan mideye iletilmesini sağlar. Özofagusun üst ucunda halka şeklinde güçlü bir kas yapısı vardır (üst özofagus sfinkteri). Benzer bir sfinkter özofagusun alt ucunda da yer alır. Normal koşullarda alt özofagus sfinkteri kapalı durarak mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını (=reflü) önler. Yutkunma sırasında ise bu sfinkter açılarak gıda ve sıvıların mideye geçmesine izin verir. Bu sfinkterin rahatsızlığında yutkunma dışı zamanlarda da açılmalar olur ve normal zamanda tam olarak kapanamaz.

Özofageal manometri niye yapılır

Bazı durumlarda manometri incelemesine gerek duyulabilir. Bu durumlar disfaji (=yutma güçlüğü), odinofaji (=ağrılı yutma), kalp dışı göğüs ağrıları (= non cardiak chest pain), uzun zamandır göğüs kemiği arkasında yanma (= heartburn) olması ve uzun süren ilaç tedavisine alternatif olarak cerrahi girişim planlanmasıdır.
Eğer 24 saatlik pH-metri yapılması planlanıyorsa, öncesinde manometri yapılarak pH metri kateterinin nereye yerleştirileceğinin saptanması gereklidir.
Ayrıca manometri incelemesi sonucunda özofagusun motilite kapasitesi de anlaşılarak, hangi cerrahi yöntemin uygulanacağına karar verilmesini sağlar. Örneğin yemek borusu göve motilitesi bozuk olan bir hastaya uygulanacak olan tam Nissen fundoplikasyonu sonucunda, özofagustan gıdaların mideye geçmesi zorlaşacak ve operasyon sonrası dönemde kişide yutma güçlüğü ortaya çıkabilecektir. Bu örnek olguda kısmı fundoplikasyon uygulaması yüz güldürücü olacaktır.

Girişme hazırlık

Hasta, kullanmakta olduğu ilaçlar için doktoruna danışmalıdır. Girişimden 4-6saat öncesinden itibaren katı veya sıvı gıda alınmaması önerilir. Ortalama 30 - 40 dakika sürebilecek girişim sırasında sedasyon uygulanmaz. Girişimden sonra doktor tarafından farklı bir öneride bulunulmadıkça, hasta normal günlük hayatına devam edebilir; arabasıyla evinize dönebilir ve normal biçimde yemeye devam edebilir. Doktor tarafından farklı bir öneride bulunulmadıkça ilaçlarına devam edebilir.

Manometri nasıl yapılır

Manometri incelemesi doktor, hemşire veya teknisyen tarafından yapılabilir. İşlem genelde yarı yatar veya yatar pozisyonda yapılır. Burun ve boğaz sprey şeklinde lokal anestezik bir madde ile uyuşturulur. Bu sayede ince kateterin (çapı 4,5 mm) burundan geçirilerek mideye yerleştirme işlemi sırasındaki rahatsızlık en aza indirgenir. Bu sırada hasta rahatlıkla nefes alabilir, yutkunabilir ve konuşabilirse de, özellikle istenmedikçe konuşmaması ve yutkunmaması gerekir.
İşlem sırasında hastadan birkaç kere derin nefes alması, kuru kuruya yutkunması veya işlemi yapan kişi tarafından kontrollu biçimde verilen yaklaşık 5 cc'lik suyu yutması istenir. Yutkundurma tetkikleri sırasında iki yutkundurma arasında en az 30 saniye aralık bırakılmalıdır; çünkü alt uç sfinkteri fizyolojik olarak 30 saniyeden daha erken gelen uyarılara gevşeme yanıtı veremez. Kateter üzerindeki küçük deliklerden özel bir pompa ile su perfüzyonu yapılır ve buradaki basınç değişiklikleri transducerler aracılığıyla algılanır ve bilgisayara kaydediilir. Daha sonra bu bulgular bir yazılımın da yardımıyla doktor tarafından incelenir ve yorumlanır.

Hastaya manometri kateteri takılıyor	Sulu yutkunma işlemi	Manometri kateteri alt bölümündeki delikler

Bu işlem sayesinde yemek borusunundaki basıncın değişmesi gözlenerek, düşük, normal veya yüksek olup olmadığı; yutkunma ile başlatılan yemek borusundaki harelerlerin düzenli olarak devam edip etmediği anlaşılır ve bu dalgaların genliği ölçülebilir. Alt özofagus sfinkterinin burundan cm olarak uzaklığı hesaplanır (pH metri incelemesi yaparken bilinmesi gereken bir parametredir); sfinterin uzunluğu, istirahat basıncı ve sulu yutmadaki gevşeme derecesi hesaplanabilir.

Büyük görmek için tıklayınız	Büyük görmek için tıklayınız	Büyük görmek için tıklayınız
Kuru yutkunma kaydı	Özofagus alt uç sfinkter basınç kaydı	Sulu yutkunma kaydı
Büyük görmek için tıklayınız
Özofagus gövdesi manometri ölçümü